Home » συνείδηση

Οι επιστήμες της θρησκείας



   
   Θρησκειολογία είναι η επιστήμη που έχει ως αντικείμενο το «ΕΙΝΑΙ». Είναι ειδικότερα μια ολική ερμηνεία του Είναι, έτσι όπως θα μπορούσε να διατυπωθεί θεωρητικά ή έχει  ήδη διατυπωθεί σε διάφορες ιστορικές εποχές.

Ο χρόνος και η υποκειμενικότητά μας...



 
Όταν η σκέψη σταματά, τότε και ο χρόνος σταματά. Αν ο χρόνος δεν υπάρχει στην πραγματικότητα τότε το μέλλον θα είναι παρόν και ίσως υπάρχει η δυνατότητα να το δούμε. Υπάρχει μόνο μία στιγμή του χρόνου και αυτή είναι το τώρα.

ΝΟΗΣΗΤΡΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΟΠΟΙΗΜΕΝΗ ΣΥΝ-ΕΙΔΗΣΗ


ΕΑΝ μελετάμε τους διαφορετικούς τρόπους αντίληψης που έχουμε για τη συνείδησή μας (τον «εαυτό») και τον κόσμο, διερευνώντας τα φράγματα που υψώνουμε, συνειδητά ή ασυνείδητα, με αποτέλεσμα να αποξενωνόμαστε από μας τους ίδιους, τους άλλους και το σύμπαν.   ΘΑ προσπάθησουμε να πραγματοποιήσουμε μια σύνθεση και να διερευνήσουμε όλο το φάσμα της συνείδησης, δηλαδή τους διαφορετικούς, πολλούς τρόπους με τους οποίους μπορούμε ν΄ απαντήσουμε στο ερώτημα «ποιος είμαι;».

Δεν υπάρχει ένα, αλλά πολλά επίπεδα ταυτότητας για ένα άτομο, και δεν έχει νόημα να αποφανθεί κάποιος αν κάποιο επίπεδο είναι «σωστότερο», «ακριβέστερο», ή πιο «αληθινό». συνοπτικά εχουμε  πέντε κύριους τύπους ή επίπεδα ταυτότητας, και υπάρχουν ποικιλίες/ αποχρώσεις (κάτι σαν το φάσμα του ουράνιου τόξου).

Έτσι λοιπόν, η φυσιολογική μας συνειδητότητα (δηλαδή αυτό που φέρνει πρόχειρα στο νου του ο καθένας όταν προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα «Ποιος είμαι;») δεν είναι παρά ένας τύπος μέσα σ’ ένα σύνολο διαφορετικών μορφών συνειδητότητας. Η πιο διευρυμένη μορφή είναι η «κοσμική» ή «ενοποιημένη» συνείδηση. Ωστόσο, «τεμαχίζουμε» την εμπειρία μας και υψώνουμε φράγματα (διαχωριστικές γραμμές) στη συνείδησή μας, γύρω από τα οποία στήνονται «διαμάχες» (συγκρούσεις, άγχη, οδύνες, απελπισίες), γεγονός που οδηγεί στην αποξένωση από τον ίδιο μας τον εαυτό και στη δέσμευση ενέργειας. Η αντίστροφη πορεία (διεύρυνση της συνείδησης με την υπέρβαση των φραγμάτων) οδηγεί στην απελευθέρωση και την αυτοπραγμάτωση.

Ποιοι είναι οι γνωστότεροι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι ορίζουν τις διαχωριστικές γραμμές;

Η πιο συχνή διαχωριστική γραμμή είναι αυτή του δέρματος: το παγκόσμιο αποδεκτό όριο της διαχωριστικής γραμμής εαυτός/μη εαυτός. Ένα ακόμα όριο μέσα στον συνολικό οργανισμό είναι ο δυαδισμός ψυχής και σώματος (η βάση του δυτικού πολιτισμού). Τέλος, το άτομο πολλές φορές τοποθετεί διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε όψεις της δικής του ψυχής. Εκεί, η γραμμή πυρός βρίσκεται μέσα στην ίδια του την «ψυχή, γιατί ταυτίζεται μόνο με ορισμένες όψεις της ψυχής του (με την περσόνα), ενώ αισθάνεται το υπόλοιπο τμήμα της σαν «μη εαυτό», μια ξένη απόμακρη και τρομακτική περιοχή (σκιά)

Το άτομο έχει τη δυνατότητα να χαρτογραφήσει ξανά την ψυχή του και να βρει μέσα του περιοχές που θεωρούσε απίθανες, ανέφικτες ή ανεπιθύμητες. Εφόσον διαφορετικός τρόπος προσέγγισης είναι κάθε φορά ο κατάλληλος για να υπάρξει πρόσβαση σε διαφορετικό επίπεδο, υπάρχει και σύντομη αναφορά στις προσπάθειες του ανθρώπου να μελετήσει αλλά και να θεραπεύσει τις διαφορετικές «αποξενώσεις» του εαυτού, π. χ. η ψυχανάλυση, η διαδρασική ανάλυση, η ψυχολογία του εγώ, ο μπιχεβιορισμός κ.α. αφορούν το φράγμα που διαχωρίζει το «εγώ» στη σκιά και στην περσόνα, η θεραπεία «Γκεστάλτ», η υπαρξιακή ανάλυση, η λογοθεραπεία, η βιοενεργητική ανάλυση κλπ. είναι η κατάλληλοι τρόποι πρόσβασης στο διαχωρισμό του συνολικού οργανισμού σε «νου» και «σώμα», ενώ η ψυχολογία του Γιουνγκ και οι ανατολικές φιλοσοφίες (ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ ινδουισμός βεντάτα, μαχαγιάνα, εσωτερικός ισλαμισμός, εσωτερικός χριστιανισμός, ταοϊσμός, ιουδαϊσμός κ.α.) στοχεύουν στη ενοποιημένη συνείδηση (εδώ το άτομο νιώθει πως είναι ένα με το σύμπαν, ο πραγματικός του εαυτός ταυτίζεται με ολόκληρη τη δημιουργία). Η ενοποιημένη ή κοσμική συνείδηση, είναι, κατά τον συγγραφέα η φύση και η ουσιαστική κατάσταση όλων των αισθανόμενων όντων.

Οποιαδήποτε διαχωριστική γραμμή είναι και μια γραμμή πυρός. Κάθε τύπος θεραπείας λοιπόν, προσπαθεί να διαλύσει ένα ιδιαίτερο τύπο φράγματος, ή κάποιο κόμπο μέσα στη συνείδηση. Η σύγκριση των διαφορετικών ειδών θεραπείας αποκαλύπτει τους διαφορετικούς τύπους φραγμάτων που υψώνονται στη συνείδηση (σελ. 12). Πολλά από τα συστήματα και τις ψυχολογικές και θρησκευτικές θεωρίες φαίνεται να αντικρούουν το ένα το άλλο, ομως οι διαφορετικές προσεγγίσεις δεν αντιμάχονται η μια την άλλη, απλώς αντανακλούν τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα επίπεδα του φάσματος της συνείδησης.

Η έννοια της ενοποιημένης συνείδησης ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ στην  «περιοχή χωρίς φράγματα». Στη φύση δεν υπάρχουν φράγματα, αλήθεια ή ψέμα, καλό ή κακό, σωστό ή άθος, όρια ή διαχωριστικές γραμμές. Η φύση δε γνωρίζει τίποτα από τον κόσμο των αντιθέτων στον οποίο ζουν οι άνθρωποι. Η γλώσσα μας, ακόμα και η ονοματοθεσία, αποτελεί μια διαχωριστική γραμμή, μια κατασκευή αντιθέτων (φραγμάτων). Ζούμε σ’ έναν κόσμο αντιθέσεων γιατί η ζωή έχει γίνει μια διαδικασία κατασκευής διαχωριστικών γραμμών. Καθοριστική για τη συνείδηση είναι η διαχωριστική γραμμή καλού/ κακού (που παραπέμπει στο προπατορικό αμάρτημα).

Τα περισσότερα από τα προβλήματά μας είναι προβλήματα φραγμάτων. Ο τρόπος με τον οποίο αγωνιζόμαστε συνήθως για να επιλύσουμε αυτά τα προβλήματα είναι η προσπάθειά μας να απαλείψουμε το ένα μέλος του ζεύγους. Προσπαθούμε π.χ. να εξαφανίσουμε το κακό, το φόβο, την αδυναμία κλπ., κι έχουμε την τάση να αντιμετωπίζουμε το φράγμα σα να είναι κάτι πραγματικό. «Ο παράδεισος ερμηνεύεται γενικά όχι σαν σημείο υπέρβασης των αντιθέτων, αλλά σαν τόπος συσσώρευσης όλων των θετικών τμημάτων των ζευγών των αντιθέτων». Ωστόσο, όλα τα αντίθετα (μέρα/ νύχτα, επιτυχία/αποτυχία, ζωή/θάνατος, καλό/κακό, παρελθόν/μέλλον, υποκείμενο/αντικείμενο, δομή/λειτουργία κ.α.), - πέραν του ότι «το θετικό ορίζεται μόνο με όρους του αρνητικού»- μοιράζονται μεταξύ τους μια υπονοούμενη ταυτότητα (όπως το κοίλο και το κυρτό, ή η αγορά και η πώληση, είναι αδιαίρετες όψεις του ίδιου συμβάντος). Τα αντίθετα μπορούν να γίνουν συμπληρωματικές όψεις της μίας και αυτής πραγματικότητας (Βον Μπερτάλανφι).

Η εσωτερική ενότητα των αντιθέτων είναι μια ιδέα που τη συναντάμε συχνά στους μυστικιστές Ανατολής και Δύσης. Αλλά και στη σύγχρονη φυσική, η κίνηση και η αδράνεια, το κύμα και το σωματίδιο, η μάζα και η ενέργεια είναι συμπληρωματικές ή διαφορετικές όψεις του ίδιου συμβάντος.

Η πραγματικότητα λοιπόν, δε βρίσκεται στον ένα από τους δυο πόλους των αντιθέτων, αλλά στην ενότητά τους. Το αντίθετο είναι σα να προσπαθούμε να κατανοήσουμε ένα κύμα με κορυφές μόνο αλλά χωρίς πυθμένες. Έτσι και σε συναισθηματικό επίπεδο, την ευχαρίστηση π.χ. δε μπορούμε να την αντιληφθούμε αν δεν αντιλαμβανόμαστε το πόνο και τη δυσκολία. Όπως λέει ο Ουάιτχεντ, χαρά και πόνος είναι απλά η αδιαίρετη κορυφή και ο πυθμένας του μοναδικού κύματος της συνείδησης. Πέρα απ’ αυτό όμως, υπάρχει ένα συναίσθημα που περιλαμβάνει και τα δυο.

Ο άνθρωπος που θέλει να απελευθερωθεί από την ψευδαίσθηση των αντιθέτων, δε βάζει πια το ένα αντίθετο να παλεύει με το άλλο, αλλά αναζητά ένα κέντρο συνείδησης που να τα υπερβαίνει και τα δυο. («Η απελευθέρωση δεν είναι απελευθέρωση από το αρνητικό, αλλά απελευθέρωση από όλο το ζεύγος των αντιθέτων», Μπαγκαβάντ Γκιτά).

Όταν ο βουδιστής λέει ότι η πραγματικότητα είναι κενή, εννοεί κενή από φράγματα. Δεν εννοεί ότι όλες οι οντότητες απλά εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους ένα αγνό κενό από τίποτα, μια αδιαφοροποίητη μονιστική ανοησία. Δεν αρνείται τον κόσμο της πολλαπλότητας. Όλα τα πράγματα- όπως όλα τα αντίθετα- εμφανίζονται αλληλεξαρτώμενα και αλληλοδιαπερόμενα.

Η αποκάλυψη της χωρίς φράγματα πραγματικότητας, σημαίνει απλά να δούμε όλα τα φράγματα σαν ψευδαισθήσεις. Με αυτό τον τρόπο η διαμάχη δεν επιλύεται αλλά διαλύεται.

Εφόσον η γλώσσα μας είναι γλώσσα φραγμάτων, ο μυστικιστής αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες να περιγράψει την ανείπωτη εμπειρία της ενοποιημένης συνείδησης. Γλώσσα χωρίς φράγματα δεν είναι γλώσσα, κι έτσι από τη φύση της η δομή οποιασδήποτε γλώσσας δε μπορεί να συλλάβει τη φύση της ενοποιημένης συνείδησης. Για τον μυστικιστή ο εαυτός είναι μια ψευδαίσθηση, δε μπορούμε να δούμε τον «Απόλυτο Παρατηρητή», τον εσώτερο εαυτό∙ «δε μπορώ να έχω την εμπειρία του, γιατί είναι κάθε πράγμα που αντιλαμβάνομαι ως εμπειρία», γιατί «το σώμα μου είναι ο κόσμος και αυτό που κοιτάζω έξω από μένα είναι, ό, τι βλέπω μέσα μου». Η άποψη αυτή συνάδει με τη διαπίστωση της σύγχρονης επιστήμης ότι «ο παρατηρητής επηρεάζει το παρατηρούμενο/πείραμα κλπ.»

 Με τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν και της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ τα κλασικά φράγματα της παλαιάς φυσικής συντρίφτηκαν.

Σύγκλιση στον ανατολικό και δυτικό τρόπο σκέψης υπάρχει και όσο αφορά το χρόνο: ο θεμελιωτής της κβαντομηχανικής Έρβιν Σρέντιγκερ είπε «αιώνια και παντοτινά υπάρχει μόνο το τώρα, το ένα και το ίδιο τώρα. Το παρόν είναι η μοναδική κατάσταση που δεν έχει τέλος».

Η αιωνιότητα δεν είναι η συνείδηση του χρόνου που διαρκεί για πάντα, αλλά η συνείδηση χωρίς χρόνο, το άχρονο. Το να ζει κανείς στο άχρονο παρόν, δεν έχει καμιά σχέση με το ψυχολογικό τέχνασμα της λησμονιάς του χθες και του αύριο. Ο μυστικιστής λέει ότι δεν αγνοούμε το παρελθόν και το μέλλον, αλλά το παρελθόν και το μέλλον είναι ψευδαισθητικά προϊόντα του συμβολικού φράγματος που χτίσαμε πάνω στο αιώνιο τώρα. Η άμεση συνείδηση είναι άχρονη (όπως π.χ. η ακοή). Με λίγα λόγια κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τον χρόνο για να βγει έξω από τον χρόνο. Η προσπάθεια εστίασης της προσοχής στο παρόν απαιτεί κάποιο …μέλλον. Γι’ αυτό δε μπορούμε βέβαια να καταστρέψουμε το χρόνο μέσα από το χρόνο, δε μπορούμε να καταστρέψουμε τις ψευδαισθήσεις μας, μόνο να τις αναγνωρίσουμε.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε ποτέ το ίδιο το παρελθόν, γνωρίζουμε μόνο τις αναμνήσεις του παρελθόντος και αυτές οι αναμνήσεις υπάρχουν μόνο ως παρούσα εμπειρία. Η συνείδηση του χρόνου οφείλεται στη μνήμη. Η μνήμη είναι από μόνη της μια παρούσα εμπειρία. Το άτομο προσκολλάται στη μνήμη του σα να είναι αληθινή, ενώ η μνήμη είναι απλά ένα τμήμα της παρούσας εμπειρίας.

Το «αιώνιο παρόν» των μυστικιστών (nunc stans) είναι η χωρίς φράγμα στιγμή. Δεν έχει φράγματα επειδή το παρελθόν σαν μνήμη και το μέλλον σαν προσδοκία βρίσκονται μέσα του και όχι γύρω του. Είναι ελεύθερος να σκεφτεί το παρελθόν και το μέλλον, αλλά αυτή καθαυτή η σκέψη είναι παρόντα συμβάντα. Το πρόβλημα που παραμένει είναι ότι ταυτιζόμαστε με τις αναμνήσεις αυτές σα να ενσωματώνουν τη γνώση ενός πραγματικού παρελθόντος.

Το «πρωταρχικό φράγμα» το οποίο διαιρεί την ενοποιημένη συνείδηση και τη μετατρέπει σε υποκείμενο-αντικείμενο, παρατηρητή –παρατηρούμενο, οργανισμό - περιβάλλον κλπ. ΕΔΩ Το άτομο δεν είναι πλέον ο κόσμος, απλά τον αντικρίζει. Το εξωτερικό περιβάλλον γίνεται απειλή και τότε γεννιέται ο φόβος του θανάτου.

Ξεκινάμε από το κοινό ερώτημα: «Γιατί να υπάρχει πρωταρχικό φράγμα;» ή «τι υπήρχε πριν;»Αν υπάρχει όμως μια αιτία για το πρωταρχικό φράγμα ( προπατορικό αμάρτημα, Μπιγκ Μπαγκ κλπ.), τότε αυτή θα είναι το νέο πρωταρχικό φράγμα. Η μόνη απάντηση, όπως λέει ο συγγραφέας είναι πως δεν υπάρχει γιατί.

Στη διαδικασία δημιουργίας των φραγμάτων σε όλο το φάσμα της συνείδησης, όπως προειπώθηκε, ο άνθρωπος ταυτίζεται ενίοτε με ολόκληρη (ψυχή/σώμα) την ψυχοφυσική του ύπαρξη. Το επίπεδο συνείδησης όπου η ταυτότητα του ατόμου βρίσκεται στο επίπεδο του συνολικού οργανισμού ονομάζεται κένταυρος (ο κένταυρος δεν είναι ένας καβαλάρης που ελέγχει το άλογο του , αλλά ένας καβαλάρης ταυτισμένος με το άλογό του). Με τη δημιουργία του νέου «φράγματος συνείδησης» το σώμα μετατρέπεται σε ιδιοκτησία, ο αναβάτης περιορίζει το ρόλο του σώματος στο ρόλο του ηλίθιου κτήνους, του ελεγχόμενου, του αλόγου. Χάνει την επαφή με την ενότητα του σώματος και του νου, του συναισθήματος και της προσοχής που χαρακτηρίζει τον κένταυρο. Το άτομο ταυτίζεται μόνο με τις πράξεις που είναι εκούσιες κι ελεγχόμενες. Οποιοδήποτε εμπόδιο, οποιαδήποτε ένταση ή πίεση στο σώμα αποτελεί μυϊκή κατακράτηση κάποιας απαγορευμένης παρόρμησης ή συναισθήματος. Ακόμα κι αν έχουμε αποδεχτεί σκοτεινές πλευρές το εαυτού μας κι έχουμε επεκταθεί από την περσόνα στο «εγώ», ίσως αντιληφθούμε ότι κατά κάποιο τρόπο μας λείπει η αίσθηση του βάθους, ένα γεμάτο νόημα συναίσθημα.

Στο τρίτο επίπεδο το φράγμα τοποθετείται μέσα στο ίδιο το εγώ, προκαλώντας ένα διχασμό, μια διάσπαση του εγώ στη σκιά και την περσόνα. Στο επίπεδο της περσόνα, όλες οι πιέσεις είναι αποτέλεσμα προβαλλόμενων παρορμήσεων. Το άτομο, προσπαθώντας να κάνει περισσότερο αποδεκτή/υποφερτή την εικόνα του εαυτού του στον ίδιο του τον εαυτό, απαρνείται διάφορες όψεις του εαυτού του.

 ΕΠΙΣΗΣ ΥΠΑΡΧΟΥΝ Το επίπεδο της περσόνα και το κενταυρικό επίπεδο, ψυχολογικές καταστάσεις λίγο ως πολύ γνωστές και από τα δυτικά συστήματα ψυχολογίας, όπως επισημάνθηκε και στην αρχή. Ήδη όμως, στο κενταυρικό επίπεδο, ζει, όχι ακόμα στο nunc stans, το «αιώνιο παρόν», αλλά στο nunc fluens, στο φευγαλέο και συγκεκριμένο, ζωντανό παρόν που δεν εξαρτάται ούτε από το χτες, ούτε από το αύριο, αλλά εκπληρώνεται μέσα στη στιγμή. Βρίσκεται όλο και πιο κοντά στην αυτό- πραγμάτωση, σε μια βαθύτερη ολότητα, όπου πέρα από το εγώ, βρίσκεται εκείνο το νόημα που παρουσιάζεται όταν το άτομο περισσότερο υπάρχει, παρά κάνει. Γι’ αυτό το λόγο, οι θεραπευτές του επιπέδου του κενταύρου, οι υπαρξιστές, ενδιαφέρονται τόσο πολύ για το νόημα της ζωής. Η ίδια η διαδικασία της ζωής δημιουργεί χαρά. Το νόημα (…) βρίσκεται στα εσωτερικά ακτινοβόλα ρεύματα της ύπαρξής μας και την απελευθέρωση και σχέση αυτών των ρευμάτων με τον κόσμο, τους φίλους, την ανθρωπότητα, με το ίδιο το άπειρο.

 Στο επίπεδο όπου αρχίζουμε να συλλαμβάνουμε κάποια επίγνωση που υπερβαίνει το άτομο, ειναι  περιοχές που τις ονομάζουμε υπερπροσωπικές. Πρώτος ευρωπαίος ψυχολόγος που εξερεύνησε σημαντικές όψεις του υπερπροσωπικού βασιλείου είναι ο Γιουνγκ. Μελετώντας τη μυθική σκέψη και κυριως την ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΒΡΗΚΑΝ ΟΤΙ ΝΟΜΙΖΑΝ ΟΤΙ ΑΝΑΚΑΛΥΨΑΝ , έδειξε ότι υπάρχουν σε κάθε μέλος της ανθρώπινης φυλής κάποιες έμφυτες ψυχικές δομές, πρωταρχικές εικόνες (αρχέτυπα). Είναι ένας τρόπος σύλληψης της πραγματικότητας, συλλογικής και υπερβατικής. Το άτομο δεν ταυτίζεται πια με το εγώ του, δεν πνίγεται από τα προσωπικά του προβλήματα, ο βαθύτερος εαυτός τα υπερβαίνει και παραμένει ανέγγιχτος. Είναι μάρτυρας των σκέψεων, συναισθημάτων, αισθημάτων και επιθυμιών. Δεν απειλείται από τρέφει, δεν το πολεμά, δεν του αντιστέκεται, το αποδέχεται και το αφήνει να κινείται όπως θέλει! Παρακολουθεί τις ελπίδες, τις επιθυμίες, τις οδύνες γνωρίζοντας ότι δεν είναι αυτό ο «πραγματικός» εαυτός.

Η παγκόσμια ευσπλαχνία για την οποία μιλούν τόσο συχνά οι μυστικιστές πηγάζει απ αυτόν τον τύπο υπερπροσωπικής διαίσθησης. Στο υπερπροσωπικό επίπεδο αρχίζουμε ν’ αγαπάμε τους άλους όχι επειδή μας αγαπούν, μας προσφέρουν επιβεβαίωση, αντανακλούν τους εαυτούς μας κλπ. αλλά επειδή εκείνοι είναι εμείς.

Τέλος,  «Στην απόλυτη κατάσταση συνείδησης» ΔΙΑΣ, ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΛΠ  αναδεικνύεται  οτι η προσέγγιση της ενοποιημένης συνείδησης είναι αν-έφικτη γιατί δεν υπάρχει τ~ρ~όπος <ΤΟΠΟΣ>  να φτάσουμε σε κείνο που ήδη υπ-Αρχει, δεν υπάρχει μονοπάτι που να οδηγεί στην τελική Α-λήθεια. Στην περιοχή χωρίς φράγματα τα πράγματα εί-ναι διαφορετικά, και φαίνεται ότι συστήματα της ανατολής όπως Ταό, Ζεν Ελληνικη Μυθολογια και ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ έχουν συλλάβει ότι η ενοποιημένη συνείδηση δεν είναι τόσο το ιδιαίτερο κύμα όσο το ίδιο το νερό, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΟΙ ΑΚΤΙΝΕΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ ΑΛΛΑ ΤΟ ΙΔΙΟ ΤΟ ΦΩΣ. <ΕΓΩ ΕΙΜΙ ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΚΑΙ Ο ΠΕΡΙΠΑΤΩΝ ΕΝ ΕΜΙ ΟΥ ΠΕΡΙΠΑΤΗΣΕΙ ΕΝ ΤΗ ΣΚΟΤΙΑ>  Δεν υπάρχει μονοπάτι προς το Από-λυτο, ούτε τρόπος να αποκτηθεί η ενοποιημένη συνείδηση ΔΙΟΤΙ  ΕΙΔΗ ΕΙΝΑΙ ΣΥΝ ΕΣΥ!                                     
Σ Υ Ν Ε Ι Δ Η Σ Η !

ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΙΠΕΔΑ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ



Ο πλανήτης Γη είναι ένα ζωντανό, περίπλοκο, οργανωμένο σύστημα. Όχι μόνο ζωντανό επειδή ευδοκιμεί ζωή επάνω του, αλλά αποτελεί από μόνο του ον που περνάει διαφορετικές φάσεις εξέλιξης και ταυτόχρονα δίνει δυνατότητες εξέλιξης σε ό,τι βρίσκεται πάνω του.

Αυτό συμβαίνει όχι μόνο υλικά, αλλά και με την ύπαρξη ενός ενεργειακού – πληροφοριακού πεδίου. Δηλαδή, όπως ακριβώς ο άνθρωπος δομείται τόσο από το φυσικό του σώμα όσο και από την αύρα, έτσι και ο πλανήτης έχει μια τέτοια «αύρα» που τον περιβάλλει και είναι βασικό μέρος του: Η ίδια η ύλη –αρχίζοντας από ένα κύτταρο και καταλήγοντας σε κάτι όσο τεράστιο όσο ένα άστρο– ποτέ δεν θα μπορούσε να διαμορφωθεί όπως είναι αν δεν είχε ένα ενεργοπληροφοριακό πεδίο. Η ζωή δηλαδή επάνω στη Γη σχηματίστηκε σαν αποτέλεσμα και εξέλιξη αυτών των ενεργοπληροφοριακών πεδίων. Αυτό σημαίνει ότι είμαστε ένα, όχι μόνο υλικά, αλλά και πνευματικά: Είμαστε μέρος και οδηγούμαστε από τη ροή αυτών των τεράστιων πεδίων, που συνθέτουν ένα μοναδικό σύστημα, χωρίς το οποίο θα επικρατούσε χάος στον κόσμο.

Στην διάρκεια πολλών χρόνων το ανθρώπινο ον άλλαξε και εξελίχθηκε: Ξεκινώντας από κάτι το οποίο ήταν καθαρά ενεργειακό, ένα αιθερικό ασυνείδητο ον (ονομαζόμενο ως 1η φυλή) απέκτησε όλο και περισσότερη υλική υπόσταση φτάνοντας στον άνθρωπο που είναι σήμερα (5η φυλή). 

Το φυσικό σώμα του άνθρωπου βρίσκεται στον τρισδιάστατο χώρο με τις αισθήσεις και ικανότητες που είμαστε όλοι εξοικειωμένοι. Όμως ο χώρος και όσα υπάρχουν δεν τελειώνουν σε αυτές. Είναι κοινή αντίληψη και αίσθηση πάρα πολλών ανθρώπων η ύπαρξη του «κάτι» παραπάνω. Αυτό το κάτι παραπάνω είναι 8 κόσμοι οι οποίοι υπάρχουν παράλληλα, δηλαδή λειτουργούν ταυτόχρονα και στον ίδιο χώρο με τον δικό μας, αλλά δεν γίνονται αντιληπτοί γύρω μας διότι έχουν άλλες συχνότητες. Ωστόσο, ο άνθρωπος μπορεί να αναπτύξει την ικανότητα να δει ή ακόμα και να αλληλεπιδράσει πέραν του δικού μας κόσμου (που θεωρούμε ότι είναι ο 5ος κόσμος). Αυτή η ικανότητά του εξαρτάται από την ανάπτυξη και την καθαρότητα της συνείδησης του. Έτσι ο άνθρωπος που η συνείδηση του βρίσκεται σε χαμηλό επίπεδο ανάπτυξης μπορεί να έχει επαφή με τους πρώτους 4 κόσμους, κατώτερους από το επίπεδο εξέλιξης και αντίληψής του. Εάν αναπτυχθεί περισσότερο η συνείδησή του μπορεί να έρθει σε επαφή και να αλληλεπιδράσει με μεγαλύτερα επίπεδα κόσμων.

Οι άνθρωποι χωρίς να το συνειδητοποιούν, οδηγούνται στο επόμενο επίπεδο, το 6ο. Όσο όμως απέχουν από το πνευματικό, βυθίζονται στο υλικό και ξεχνάνε ποιος είναι ο αληθινός τους σκοπός, ξεχνάνε ότι η εξέλιξή τους είναι η ίδια η αγάπη στον εαυτό τους, στους άλλους καθυστερώντας το πέρασμα στον επόμενο κόσμο.

1ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Μέρος των πληροφοριών του 1ο επιπέδου συνείδησης βρίσκονται στο ασυνείδητο και αποτελούνται από δυνατή θέληση για ικανοποίηση επιθυμιών και ενστικτώδη κίνητρα. Η διαδικασία της σκέψης σε αυτό το επίπεδο εκδηλώνεται σε μη λεκτική μορφή (σε εικόνες, μορφές, σύμβολα). Το ασυνείδητο κομμάτι αυτού του επίπεδου και των λειτουργιών του ξεκινάει από την προγεννητική ανάπτυξη και συνεχίζεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής του ανθρώπου. Περιλαμβάνει εμπειρίες των παιδικών χρόνων και της ενήλικης ζωής, την θετική πίστη στα θαύματα αλλά επίσης και επιθυμίες, κίνητρα και φαντασιώσεις όπως για παράδειγμα η θαυματουργία σαν μόνη λύση και η άμεση ικανοποίηση επιθυμιών που δεν μπορεί όμως να συμβεί στη πραγματικότητα. Επίσης είναι το σημείο όπου βρίσκονται οι ενέργειες του φόβου, των δοκιμασιών και των αισθήσεων, πάλι ξεκινώντας από την εμβρυακή ανάπτυξη. Το μεγαλύτερο μέρος του περιεχομένου αυτού του επιπέδου δεν αναγνωρίζεται από τον άνθρωπο και φέρει έναν χαρακτήρα βρεφικό όμως κάποια ένστικτα μπορούν να γίνουν αντιληπτά. Παρόλο που οι πληροφορίες που αποθηκεύονται σε αυτό το επίπεδο δεν συλλαμβάνονται εύκολα, μπορούν να γίνουν αντιληπτές κάτω από ορισμένες συνθήκες. Για παράδειγμα, τα όνειρα μπορεί να είναι άμεση προβολή αυτών των πληροφοριών που ήρθαν από το ασυνείδητο, έγινε δηλαδή μετακίνηση ενέργειας από το ασυνείδητο στο συνειδητό. Σε περίπτωση που η ενέργεια του ασυνείδητου μετακινηθεί ενώ ο άνθρωπος βρίσκεται σε εγρήγορση, τότε η διαδικασία έχει χαρακτήρα παθολογικό και ονομάζεται ψευδαίσθηση.

Αυτή η ψυχική ενέργεια, δηλαδή πληροφορία, που έχει κανείς στο 1ο επίπεδο τείνει να βγει. Ο τρόπος με τον οποίο αυτό συμβαίνει είναι να ανεβαίνει στα επόμενα επίπεδα συνείδησης μέχρι να γίνει αντιληπτή, να «πραγματωθεί». Όταν αυτό συμβαίνει, ελευθερώνεται και ο άνθρωπος σταματάει να έχει αυτή την εσωτερική σύγκρουση, αυτό το βάρος που ένιωθε. Η πραγμάτωση όμως δεν είναι πάντοτε εφικτή. Στην πορεία να πραγματωθεί μια πληροφορία συχνά μπλοκάρεται, γιατί το άτομο δεν θέλει ή δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει την πληροφορία. Τότε μετατρέπεται σε φόβους, ηθικά αδιέξοδα, κόμπλεξ, κολλήματα και εσωτερικές συγκρούσεις. Αν αυτή η κατάσταση δεν λυθεί (πραγματωθεί) μετατρέπεται σε σύμπτωμα - είτε με τη μορφή κάποιας ασθένειας είτε με τη μορφή έμμονων ιδεών και δράσεων. Η ασθένεια δηλαδή εξυπηρετεί ως μία μορφή συμβιβασμού μεταξύ της πραγματικότητας και του εσωτερικού κόσμου του ανθρώπου.

Η ψυχική ενέργεια του υποσυνειδήτου αντιστοιχεί στο 1ο τσάκρα και στο αιθερικό σώμα. Αυτό το επίπεδο αντιπροσωπεύει τη ζωή και τον θάνατο, την επιθετικότητα και την αγάπη, την ικανότητα επιβίωσης στον φυσικό κόσμο. Οι χαρακτηριστικοί τρόποι με τον οποίο εκδηλώνονται απωθημένα αυτού του επιπέδου είναι φόβοι, ανασφάλεια, απληστία, βουλιμία, πείνα, πείσμα, σπατάλη, επιθυμία κατοχής υλικών αγαθών με κάθε τρόπο. Αυτό το επίπεδο συνείδησης είναι παρόμοιο με τον τρόπο νόησης του παιδιού όπου οι πληροφορίες παραμένουν σε ακαθόριστη μορφή. Ό,τι από αυτό το επίπεδο δεν έχει ξεπεραστεί όπως άγχη, μένουν σε αυτόν το χώρο ως το τέλος της ζωής.

Παραδείγματα του πώς εκφράζονται συνειδητά άλυτα θέματα στο πρώτο επίπεδο συνείδησης είναι: 

-«Αφού δεν το ακουμπάω, δεν το βλέπω, δεν το ακούω δεν υπάρχει»

-Διαχωρισμός του κόσμου σε ‘’μαύρο και άσπρο’ (καλό/κακό)

-Θεοποίηση, λατρεία προσώπων (θεραπευτής, διάσημος, πλούσιος, ερωτικός σύντροφος) η οποία πολύ γρήγορα και έντονα καταρρέει μετά την πρώτη απογοήτευση ή αλλαγή εικόνας για αυτά.

-Προσπάθεια να φτιαχτεί μια προσωπική πραγματικότητα, που δεν ανταποκρίνεται στην αλήθεια

-Το άτομο συναντά εσωτερικά χαρακτηριστικά του σε άλλους (κυρίως αρνητικά αλλά και θετικά) χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι είναι και δικά του, αντιδρώντας σε αυτά με αρνητικότητα ή και επίθεση. Στην ψυχολογία αυτό ορίζεται ως ‘’προβολή’’.

-Έλλειψη ανεξαρτησίας και δυνατότητας αυτοσυντήρησης. Αυτό συνεπάγεται με τυφλή ανάγκη για κάποιον καθοδηγητή, θαυματοποιό, αρχηγό ή ακόμα και προσκόλληση σε γονέα.

Όσο καθαριζόμαστε ενεργειακά σε αυτό το επίπεδο συνείδησης, τόσο αποδεχόμαστε τον αληθινό κόσμο και μεταφερόμαστε σε ανώτερα επίπεδα συνείδησης. Η δύναμη, για παράδειγμα ενός ενεργειακού θεραπευτή εξαρτάται άμεσα από το βαθμό καθαρότητας και εξέλιξης της συνείδησής του. Ωστόσο, πολλές φορές μπορεί να χρειαστεί να γυρίσουμε ξανά στο 1ο επίπεδο για να επιβεβαιώσουμε το μάθημά μας ή να εντοπίσουμε τις ρίζες του. Με λίγα λόγια, όσο και να προχωράμε επίπεδα, σε όποιο από αυτά και αν βρισκόμαστε, η λύση σε θέματα που αντιμετωπίζουμε θα είναι προσωρινή και δεν θα φέρει μόνιμη, δραστική αλλαγή αν δεν εντοπίσουμε την αρχή του στο 1ο επίπεδο.

Η δυνατότητα διαυγούς ενόρασης σε αυτό το επίπεδο είναι δυνατή όταν το άτομο είναι απελευθερωμένο από φοβίες.

2ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Αυτό το επίπεδο περιέχει πληροφορίες ασυνείδητες στον άνθρωπο αλλά έτοιμες να γίνουν συνειδητές. Αυτό το επίπεδο αναπτύσσεται σταδιακά από την παιδική ηλικία. Οι κοινωνικές συνθήκες και το περιβάλλον παίζουν σπουδαίο ρόλο στην εξέλιξη του. 

Αυτό σημαίνει ότι ηθικές αρχές, «προγραμματισμοί», οι ρόλοι που αντιλαμβάνεται κανείς στην οικογένεια και που καλείται να παίξει, οι σχέσεις με κάθε φύλο, οι σχέσεις με τους γονείς και με τον εαυτό και τα κοινωνικά στερεότυπα που θα υιοθετήσει επηρεάζονται άρρηκτα για να παίξουν ρόλο σε όλη την υπόλοιπη ζωή του. Μια φράση που θα ακούσει κάποιος, ένας αρνητικός ή θετικός χαρακτηρισμός που του δόθηκε θα τον ακολουθήσει στη ζωή του και χωρίς να το συνειδητοποιεί θα τον επηρεάσει στο μέλλον σε αποφάσεις, σκέψεις, πράξεις. Για παράδειγμα ένας δάσκαλος ο οποίος θα πει σε κάποιο παιδί ότι είναι άχρηστο και ανίκανο: Ο άνθρωπος αυτός θα φέρνει καταστάσεις στη ζωή του που συνεχώς θα του επαναλαμβάνουν αυτή την πληροφορία μέχρι να καταφέρει να την καταλάβει, να αναγνωρίσει τις ρίζες της και να την ξεπεράσει.

Επίσης σε αυτό το επίπεδο ορίζεται και το πώς και πόσο κανείς ελέγχει τον εαυτό του, τις ορμές και τα συναισθήματά του. 

Πρόσβαση συνειδητή σε αυτό το επίπεδο γίνεται κατά βούληση. Ανάλογα με το πόσο «μεγάλη» ή τραυματική είναι μια πληροφορία ή ανάμνηση τόσο πιο δύσκολο είναι κανείς να την κατανοήσει και να την εντοπίσει, έχοντάς την «κλειδώσει». Οι πληροφορίες που περιέχονται ξεκινάνε από πρώιμες παιδικές αναμνήσεις και περιλαμβάνουν ανικανοποίητες επιθυμίες, προσβολές όπως ήδη αναφέρθηκε, τραυματικές εμπειρίες και ό,τι έρχεται σε αντίθεση και «πολεμάει» τον πραγματικό θετικό μας εαυτό. Η έκφραση αυτών στο πιο άμεσα συνειδητό επίπεδο είναι αίσθηση εσωτερικής σύγκρουσης και ψυχοσυναισθηματική αστάθεια (π.χ. απότομες αλλαγές διάθεσης).

Όπως αναφέρθηκε, οι σχέσεις με τους γονείς και ειδικά με τη μητέρα είναι κάτι που αναπτύσσεται από την πρώτη μέρα γέννησης. Εισπράττοντας αγάπη, φροντίδα, συναισθηματική ανταπόκριση από την μητέρα, το παιδί αισθάνεται ζωντανό, σημαντικό και ότι αγαπιέται. Από αυτή την στιγμή, ο πραγματικός εαυτός αρχίζει να αναπτύσσεται. Πραγματικός εαυτός σημαίνει το πώς αισθάνεται κανείς τον εαυτό του, το σώμα του, το φύλο του, η δυνατότητά του να διαχωρίσει και να εκφράσει συναισθήματα, η πίστη του στη δυνατότητα αλλαγής του εαυτού και της διαχείρισης των συναισθημάτων και της συμπεριφοράς. Αργότερα στη ζωή του θα εκφραστεί σαν δυνατότητα να απολαμβάνει τα ωραία πράγματα στη ζωή, να εισπράττει ικανοποίηση από τη σεξουαλική επαφή, σε θετικές σχέσεις με το άλλο φύλο, η αποδοχή των συναισθημάτων και της σημασίας τους.

Εάν η επαφή της μητέρας με το παιδί δεν ήταν υγιής, τότε η σύνθεση και η εξέλιξη της συνείδησης είναι ελλειπή. Οι συνέπειες είναι αποξένωση και ανασφάλεια για το σώμα, ζήλια, ανικανότητα σεξουαλικής ικανοποίησης, αρνητική σχέση με ερωτικούς συντρόφους ή ακόμα και στειρότητα, κατάθλιψη, αλκοολισμός και εθισμοί σε ναρκωτικά.

Αντιστοιχεί στο 2ο τσάκρα, και στο αστρικό ενεργειακό σώμα, υπαρκτό σε 5 χωρικές διαστάσεις και το οποίο σχηματίζεται μέχρι την ηλικία των 7 ετών. Όσο αναπτύσσεται το αστρικό σώμα τόσο καθαρίζεται και το επίπεδο συνείδησης και δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης στα επόμενα.

Τα αστρικά ταξίδια που κάνει κανείς, είτε μέσω ονείρων είτε με διαλογισμό φτάνουν πρώτα και συνήθως παραμένουν σε αυτό το επίπεδο λόγω της εύκολής του πρόσβασης. Ένας αστρικός ‘’ταξιδιώτης’’ μπορεί να μεταβεί και σε στο 1ο επίπεδο, όπου οι πληροφορίες όμως δεν αναγνωρίζονται παρά με οπτικό, συμβολικό χαρακτήρα. Η εντύπωση που μπορεί να έχει ένα άτομο είναι ότι έχει πάει σε άλλες διαστάσεις, ότι είχε επαφές με μεγάλους Δασκάλους, αγγέλους, αγίους ακόμα και εξωγήινους κτλ. 

Ωστόσο , στην πραγματικότητα μπορεί να ήταν μόνο κομμάτια από κάτι που διάβασε ή είδε στην τηλεόραση, υπολείμματα της παιδικής ηλικίας, άγχη που έζησε κτλ. Αυτό το επίπεδο είναι ένας λαβύρινθος στον οποίο είναι πολύ εύκολο να χάσει κανείς τον δρόμο του. Αυτό αποτελεί και παγίδα για ανθρώπους που προσπαθούν να αποκτήσουν ικανότητες ενόρασης με γρήγορους τρόπους, ή θεραπείες χαμηλού ενεργειακού επιπέδου. 

3ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Αντιπροσωπεύει ένα λογικό, συνειδητό κομμάτι της προσωπικότητας. Κινείται στη σφαίρα των μορφών, της γλώσσας, της αντίληψη των νοημάτων, επηρεάζει την έκφραση, τη διαδικασία της λογικής, τον έλεγχο των κινητικών ικανοτήτων, προστατευτικούς μηχανισμούς, διαχείριση της πραγματικότητας, συνειδητή ανάκληση αναμνήσεων, ιδέες για τον εαυτό μας, τη σχέση μας με το περιβάλλον, τους στόχους και τις επιθυμίες μας. Είναι μία εκλογικευμένη εικόνα του Εγώ.

Αυτό το επίπεδο αντιπροσωπεύει ένα συνειδητό κομμάτι του Εγώ. Μόνο ένα μικρό του κομμάτι παραμένει ασυνείδητο. Η ενεργειακή κατάσταση και εξέλιξη του τρίτου επιπέδου εξαρτάται από την εξέλιξη των προηγούμενων επιπέδων.

Πολύ συχνά ακούμε «Σκέψου το καλύτερα!», «Σκέψου θετικά, ηρέμησε». Όμως ένας άνθρωπος που βιώνει έντονους φόβους και άγχη, δεν θα μπορέσει να ακολουθήσει αυτές τις φράσεις σε αυτό το επίπεδο, όσο σκληρά κι αν προσπαθήσει.

Η ενέργεια εδώ αντιστοιχεί στο 3ο τσάκρα και στο νοητικό σώμα (έξι χωρικές διαστάσεις). Ο βαθμός της εξέλιξης κι του εξαγνισμού αυτού του επιπέδου, καθορίζει τη δυνατότητα του ατόμου να κάνει αφηρημένες σκέψεις, να ολοκληρώσει μία διανοητική εργασία, να κάνει προσπάθεια και να κατευθύνει ενέργεια προς την κοινωνικοποίησή του, να κατασκευάζει λογικές αλυσίδες, να αναλαμβάνει ευθύνη για τον εαυτό του και τους άλλους, να αντιληφθεί την αυτάρκειά του, την αναγκαιότητα επεξήγησης διαφόρων φυσικών φαινομένων και να μορφωθεί όπως επίσης και να μεταβιβάσει την ενέργεια του από ένα κανάλι σε ένα άλλο όπως το να μετατρέψει σεξουαλική ενέργεια σε δημιουργική ενέργεια και δουλειά.

Ελλείπεις εξέλιξη και προβλήματα σε αυτό το επίπεδο εκδηλώνονται ως εμμονές, υπερβολική χρήση του μυαλού έναντι στα συναισθήματα και τη διαίσθηση, εκλογίκευση, αμνησία, τάσεις εχθρικότητας και εκτόνωση θυμού σε άλλους, εμμονή σε δραστηριότητες που αντιστοιχούν σε νεαρότερη ηλικία, επικοινωνιακά προβλήματα όπως τραύλισμα, βραδυγλωσσία ή ακόμα και αυτισμός, ανικανότητα ελέγχου κινητικών δραστηριοτήτων, προβληματικός σχηματισμός και έκφραση σκέψεων, ανευθυνότητα, μανία απόκτησης υλικών αγαθών, φιλοδοξία, υπερβολική περηφάνια, ζήλια, αλαζονεία.

Όταν αυτό το επίπεδο είναι καλά ανεπτυγμένο και ενεργοποιημένο, οδηγεί στην αλληλοεπίδραση με τα ενεργοπληροφοριακά κανάλια της γης όπως επίσης και στη συγκέντρωση ενεργειών από αυτά τα πεδία. Με άλλα λόγια το τι ενέργειες ποιοτικά θα χρησιμοποιήσει ένας θεραπευτής εξαρτάται από βαθμό της ανάπτυξης και εξέλιξης της συνείδησής του. Με τις δονήσεις αυτού του επιπέδου ο θεραπευτής αρχίζει να δουλεύει συνειδητά συντονίζοντας τον εαυτό του ώστε να δεχθεί συγκεκριμένες ενεργοπληροφοριακές ροές. Σε περίπτωση που αυτό το επίπεδο δεν είναι ανεπτυγμένο, δεν θα μπορέσει να δουλέψει. 

Τα 3 πρώτα επίπεδα συνείδησης σχηματίζονται κατά τη διαδικασία της τωρινής ζωής του ανθρώπου και αντιπροσωπεύουν την προσωπικότητά του που μπορεί να διορθωθεί από τον άνθρωπο κατά βούληση.

Μετά το θάνατο, η ενέργεια του ανθρώπου σταδιακά υποχωρεί από τα 3 αυτά επίπεδα. Τα ενεργειακά σώματα (αιθερικό, αστρικό, νοητικό) που αντιστοιχούν στο 1ο, 2ο, 3ο επίπεδο συνείδησης καθώς περνούν από το ένα επίπεδο στο άλλο, σταδιακά αποβάλλονται και καταστρέφονται. Οι συσσωρευμένες πληροφορίες, τόσο εξελιγμένες (θετικές, καθαρές) όσο και μη εξελιγμένες (αρνητικές) μεταφέρονται στο καρμικό σώμα που αντιστοιχεί στο 4ο επίπεδο συνείδησης.

4ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Αντιπροσωπεύει τον κόσμο του ασυνειδήτου και ξεκινάει να λειτουργεί από την στιγμή της σύλληψης. Αυτό το επίπεδο συνδέεται με τον κόσμο των «bardos» (οι κόσμοι – μνήμες – καταστάσεις που βρίσκεται η ψυχή μεταξύ των ενσαρκώσεων). Οι εμπειρίες αυτών των κόσμων μετατρέπονται στη ζωή ως καρμικές δοκιμασίες - συναισθήματα, συνήθειες και ψυχικούς προγραμματισμούς που κατοικούν στο ασυνείδητό μας από τη στιγμή που γεννιόμαστε. Το να περιγράψει κανείς ακριβώς τα «bardos» είναι αδύνατο χρησιμοποιώντας λογική σκέψη και ακριβείς περιγραφές. 

Αυτό το επίπεδο συνείδησης αντιστοιχεί στο καρμικό σώμα. Βασίζεται στην εμπειρία της ψυχής. Πρόσβαση ή διόρθωση σε αυτό μπορούμε να έχουμε μόνο αφού περάσουμε και αναπτύξουμε πρώτα τα προηγούμενα επίπεδα. Μόνο οι Μεγάλοι Δάσκαλοι που έχουν διαφωτισθεί έχουν τέτοια ικανότητα. 

Συνειδητά χαρακτηρίζει την αντίληψη του κόσμου, την τάση του ανθρώπου για αρμονία, την ικανότητα ανιδιοτελούς και αληθινής αγάπης, την αποδοχή της πραγματικότητας, την ανεκτικότητα, τη συμπόνια, την αντίληψη των ελαττωμάτων, την επιθυμία για αλλαγή του εαυτού. 

Όταν δεν είναι ανεπτυγμένο εξωτερικεύεται στον άνθρωπο ως κατάθλιψη, αρνητική και απαισιόδοξη αντίληψη της πραγματικότητας, ανικανότητα δημιουργίας σχέσεων με εμπιστοσύνη (φιλικών ή ερωτικών), αδυναμία να δει κανείς τα αίτια του πόνου στον εαυτό του και να δείξει συμπόνια στους άλλους. 

Αν αυτό το επίπεδο είναι ανεπτυγμένο, τότε δημιουργούνται θεραπευτικές ικανότητες. Μόλις αυτό το επίπεδο αναπτυχθεί πλήρως, μπορούμε να μιλάμε για πλήρη θεραπευτική δραστηριότητα που βασίζεται σε ένα συγκεκριμένο κίνητρο: Συμπόνια για όλα τα πλάσματα (ανθρώπινα ή μη) και επιθυμία για βοήθεια ώστε να μειωθούν τα βάσανα τους.

5ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Η ανάπτυξη του εξαρτάται από την αντίληψη και πραγμάτωση του εαυτού, την σχέση με τον εαυτό και την ανάγκη εσωτερικής ελευθερίας. Αντιπροσωπεύει γνωρίσματα όπως απουσία δογματισμού και αυστηρών διαταγών («πρέπει»), επιθυμία κατάκτησης της εσωτερικής αρμονίας, αυτογνωσία, επικοινωνιακότητα, μόρφωση, ανάγκη να πραγματωθεί το δημιουργικό πνεύμα, αποδοχή και αγάπη του εαυτού με όλα τα ελαττώματα που έχει και μπορεί να αποβάλλει αργότερα. 

Η ανάπτυξή του μπορεί να εμποδιστεί από μη καθαρά χαμηλότερα επίπεδα συνείδησης, σκληρές ηθικές αρχές και στοιχεία κοινωνικών «πρέπει» που έρχονται σε σύγκρουση με εσωτερικές ανάγκες, γνώμη και καθοδήγηση από τον περίγυρο, έλεγχο και καταπίεση της έκφρασης. Αυτό οδηγεί σε έντονη κατάθλιψη, ενοχές, κόμπλεξ κατωτερότητας, απέχθεια για τον εαυτό, υπερβολική αίσθηση ευθύνης, υπερβολική αυτοκριτική, αγάπη για συγκρούσεις. Η καταπίεση του 5ου επιπέδου συνείδησης μπορεί να οδηγήσει σωματικά σε ασθένειες του αναπνευστικού, προβλήματα θυρεοειδή, άσθμα κτλ.

Αυτό το επίπεδο αντιστοιχεί στο τσάκρα του λαιμού και στο διαισθητικό σώμα (βλ. Τα λεπτά σώματα). Η ανάπτυξη του διαισθητικού σώματος επιτρέπει την πρόσβαση σε ανάλογες ενέργειες της γης και τη λήψη πληροφοριών από αυτές. Η ποιότητα των πληροφοριών εξαρτάται από την ανάπτυξη του επιπέδου συνείδησης. Αυτό εκφράζει το επίπεδο της μάθησης.

6ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Αντιστοιχεί στο 6ο τσάκρα και στο σώμα Μonad. Έχει πολύ προσωπικό χαρακτήρα και φύση. Οι περιγραφές που είναι συνηθισμένες σε εμάς, εδώ απουσιάζουν. Είναι κάτι πιο κοντά στην κατάσταση του αρχικού χάους ή της Θιβετιανής ιδέας του αρχικού κενού (άδειο). Εκεί πραγματοποιείται η ισορροπία ανάμεσα στον κόσμο των συναισθημάτων και στον κόσμο του μυαλού, η αναγνώριση του εαυτού και των κοσμικών νόμων, αντίληψη υψηλών πνευματικών οντοτήτων - όλα αυτά είναι αποτέλεσμα της ανάπτυξής του επιπέδου αυτού. 

Αν ο άνθρωπος καταφέρει να λύσει τις αντιθέσεις μεταξύ συνειδητού και ασυνείδητου, να αντιληφθεί και να καθαρίσει αυτά τα στρώματα από ενεργειακές ακαθαρσίες, ανοίγει άπειρα πληροφοριακά κανάλια, δηλαδή αποκτά τη δυνατότητα να δέχεται εξωτερικές πληροφορίες που είναι στην ίδια «συχνότητα» που βρίσκεται αυτός, που ταιριάζουν δηλαδή με το επίπεδό του και το χρονικό σημείο που τις συναντά. Σαν αποτέλεσμα, η συνείδηση του ανθρώπου δεν περιορίζεται πλέον από χώρο και χρόνο.

Εμφανίζονται ιδιότητες όπως η ενόραση (διαισθητική ακοή, γνώση, θέαση πληροφοριών) όπως επίσης και μνήμη από ενσαρκώσεις.

7ο ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ

Αυτό είναι το επίπεδο της πλήρους αρμονίας , της ανώτατης γνώσης, της ένωσης με το Απόλυτο. Αντιστοιχεί στο 7ο τσάκρα και στο απόλυτο, τελευταίο σώμα.

Είναι η κατάσταση στην οποία ο άνθρωπος αγγίζει τη φώτιση και έρχεται όσο κοντά γίνεται στον τέλειο εαυτό του, ενωμένος και συνδεδεμένος με το Σύμπαν και το Dharma, δηλαδή τον Αληθινό Δρόμο του.

Πραγματικότητα με τις Φυσαλίδες σε νερό…



Μυστικά σε κοινή θέα εμπρός μας… Παρατηρήστε το ποτήρι αυτό… Η εικόνα που βλέπετε η οποία δείχνει ένα ποτήρι γεμάτο με νερό, είναι χωρισμένη σε τέσσερα μέρη… και γύρω από το ποτήρι υπάρχει κενός κι αόρατος αέρας… Δείτε τώρα το κάτω αριστερό μέρος του… Στο σημείο εκείνο του ποτηριού, υπάρχει νερό αλλά αν το ξεχωρίσεις από τα άλλα τρία κομμάτια του δεν θα μπορείς να πεις αν το ποτήρι περιέχει εκεί νερό ή είναι άδειο… Αν αφαιρέσεις τα δύο επάνω τμήματα της εικόνας όπου βλέπουμε την επιφάνειά του και καταλαβαίνουμε οτι υπάρχει νερό μέσα στο ποτήρι, στο κάτω μέρος του είναι δύσκολο να το αντιληφθείς; Μάλιστα κάτω δεξιά αν δεν υπήρχαν οι φυσαλίδες του αέρα -όπως και στο αριστερό του μέρος- θα ήταν επίσης αδύνατο να αντιληφθείς την ύπαρξη του νερού μέσα στο ποτήρι… 

Έχουμε λοιπόν ένα εντελώς διαφανές ποτήρι, γεμάτο με ένα εντελώς καθαρό και διαφανές νερό στο κέντρο ενός χώρου γεμάτου από αόρατο αέρα… Όταν όμως ο αέρας προσπαθήσει να περάσει μέσα από το νερό και δημιουργήσει φυσαλίδες, τότε αυτόματα γίνονται ορατά και τα δύο… και το διαφανές νερό αλλά και ο αόρατος αέρας… Και αυτό μέσω της φυσαλίδας… Ενώ δηλαδή ένα ήρεμο ποτήρι με νερό, εμποδίζει τις αισθήσεις μας να αντιληφθούν την ύπαρξη του νερού στο ποτήρι και του αέρα γύρω του, αν ο αέρας με κάποιο τρόπο περάσει μέσα από το νερό, για παράδειγμα με τη μορφή φυσαλίδων, τότε τα κάνει ορατά και τα δύο… Και το νερό αλλά και τον αέρα…

Τώρα φαντασθείτε τον κόσμο μας σαν ποτήρι, το νερό σαν ενεργειακή πληροφορία στο χώρο, δηλαδή σαν τη συνειδητότητα και το σώμα με τις αισθήσεις μας σαν μια ενεργειακή και αόρατη φυσαλίδα… Τόσο ο κόσμος μας όσο και η συνειδητότητα είναι αόρατα σε μας και μόνο η παρουσία μας μέσα στον κόσμο κάνει τα πάντα ορατά... Η κάθε φυσαλίδα θεωρεί οτι ολόκληρος ο κόσμος (της) είναι μονάχα το ποτήρι, όταν τη βγάλεις όμως από μέσα, ο κόσμος επιστρέφει πάλι στη αιώνια αορατότητά του… Επιστρέφει σε αυτό που είναι… Εικονικός και ανύπαρκτος…

ΚΒΑΝΤΟΥΜ ΣΥΝ ΕΙΔΗΣΗΣ




Αν εκφράζεσαι με λέξεις θα γίνεις σκεπτόμενος. Αν δεν εκφράζεσαι με λέξεις γίνεσαι αυτόματα παρατηρητής.


Όταν περπατάς απλώς περπάτα, όταν τρως απλώς τρώγε γίνε ένα με αυτό που κάνεις την κάθε στιγμή μπες μέσα στη στιγμή, εναρμονίσου με φυσικότητα μαζί της. Βίωσε τη με την ευλάβεια που της αρμόζει τόσο στη στιγμή όσο και σε σένα. Μη σκέφτεσαι. Τότε η κάθε σου στιγμή είναι διαλογισμός. Ολόκληρη η ζωή είναι μια τεχνική που αν την εφαρμόσεις θα έχεις την αρμονία, την ισορροπία κάθε λεπτό. Όταν σκέφτεσαι βρίσκεται εκεί το εγώ. Όσες περισσότερες σκέψεις κάνεις τόσο μεγαλύτερο εγώ έχεις.
Το να περάσεις από την έλλειψη επίγνωσης στην επίγνωση είναι το μεγαλύτερο Κβαντικό Άλμα. Κι αφού κατάφεραν μερικοί συνάνθρωποι μας να το κάνουν τότε μπορείς κι εσύ!!!



Αν παρατηρήσεις τους συνηθισμένους ανθρώπους που αγκιστρώνονται από όποιες ιδέες, θα δεις ότι κατά μία έννοια είναι ανάπηροι γιατί δεν έχουν ανακαλύψει σημαντικά κομμάτια του Εαυτού τους. Νομίζουν ότι δεν έχουν τη δυνατότητα να στηριχτούν από τους εαυτούς τους, έτσι ψάχνουν και στηρίζονται απόλυτα σε μια ιδέα και την ακολουθούν πιστά είτε αυτό έχει να κάνει με σύντροφο, είτε με δουλειά. Αυτοί οι άνθρωποι είναι γεμάτοι από δεκανίκια για να νιώθουν ασφάλεια και σιγουριά κι να έρθει η ζωή και τους αφαιρέσει αυτά τα δεκανίκια τότε σκορπίζουν και οι ίδιοι στον άνεμο. Γιατί δεν πίστεψαν ποτέ στο μέσα τους, δεν το είδαν και ακούμπησαν με όλο τους το βάρος σε όλους τους εξωγενής παράγοντες της ζωής τους.
Ένας ανήθικος άνθρωπος είναι πιο αθώος και λιγότερο εγωιστής γιατί δεν φοβάται να εκτεθεί, να τσαλακωθεί. Ενώ ένας ηθικός, που είναι ηθικός μόνο στην επιφάνεια, γίνεται ηθικολόγος, πουριτανός, εγωιστής, κλειστός με παρωπίδες, αισθάνεται ανώτερος, αισθάνεται εκλεκτός.
Αν σε ρωτήσω εσύ ποιος είσαι? Ότι και να πεις είναι μέσα από την μνήμη σου, τα βιώματά σου, το όνομά σου, τη δουλειά σου, την κοινωνική σου θέση. 



Αν όμως ξεφορτωθείς την μνήμη, τα βιώματα και ότι άλλο, είσαι ένα εντελώς άλλο πλάσμα, ένα πλάσμα αυθεντικό. Όταν συνεχίζεις και ζεις με επίγνωση τότε το αυθεντικό κερδίζει έδαφος και έχεις αρχίσει να εξαλείφεις όλα αυτά που νόμιζες ότι είσαι ή που σε έκαναν να πιστεύεις ότι είσαι. Έτσι κόβεις το λώρο από όλα αυτά που σε κρατάνε σκλαβωμένο. Οικογένεια, σώμα, εθνικότητα, κοινωνική καταξίωση, επαγγελματική κατάσταση. Όταν βρεθείς σε αυτό το κενό της επίγνωσης όλα αυτά που δεν είσαι σβήνουν και δεν υπάρχουν πια. Αυτό που υπάρχει είναι η αυθεντικότητά σου, ο πραγματικός σου Εσύ.

Το άκτιστο θείο φως και οι τρόποι θεωρίας του


Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου,Ιδρυτού της Σταυροπηγιακής Μονής Τιμίου Προδρόμου
Ὁ Ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης (1866-1938), Αθήνα 1988, δ΄ εκδ. σελ. 195-200

Ο Θεός, όντας φως στο οποίο «σκοτία οὐκ ἔστιν οὐδεμία», εμφανίζεται πάντοτε στο φως και ως φως.

Το άκτιστο φως είναι ως προς την φύση του θεία ενέργεια, κάτι τελείως διαφορετικό από το φυσικό φως. Κατά τη θέα του επικρατεί προπαντός η αίσθηση του ζωντανού Θεού, που απορροφά ολόκληρο τον άνθρωπο· άϋλη αίσθηση του ’ϋλου· αίσθηση νοερή και όχι λογική· αίσθηση μ' εξουσιαστική δύναμη που αρπάζει τον άνθρωπο σ' άλλο κόσμο, αλλά τόσο γαλήνια, που αυτός δεν αντιλαμβάνεται την στιγμή που του συνέβηκε αυτό και δεν ξέρει αν ο ίδιος βρίσκεται στο σώμα ή εκτός του σώματος. Αποκτά τότε συνείδηση του εαυτού του τόσο ενεργητική και βαθειά , όσο ποτέ άλλοτε στην συνηθισμένη ζωή, και συγχρόνως λησμονεί τον εαυτό του και τον κόσμο, πλημμυρισμένος από τη γλύκα της αγάπης του Θεού. Βλέπει με το πνεύμα τον Αόρατο, Τον αναπνέει, βρίσκεται όλος κοντά Του.

Μ' αυτήν την υπέρλογη αίσθηση του ζωντανού Θεού που ξεχειλίζει τα πάντα συνενώνεται θέα φωτός, αλλά φωτός διαφορετικού στη φύση του από το φυσικό φως. Ο ίδιος ο άνθρωπος μένει τότε στο φως κι εξομειώνεται με το φως που βλέπει, πνευματοποιείται απ' αυτό και δεν βλέπει και δεν αισθάνεται ούτε την δική του υλικότητα ούτε την υλικότητα του κόσμου.

Η όραση έρχεται με ακατάληπτο τρόπο. Σε ώρα που δεν προσμένεται· δεν έρχεται ούτε απ' έξω ούτε από μέσα, αλλ' αγκαλιάζει με ανέκφραστο τρόπο το πνεύμα του ανθρώπου, εισάγοντάς τον στον κόσμο του θείου φωτός. Και δεν μπορεί να πη αν βρέθηκε σ' έκσταση, δηλαδή αν η ψυχή του ήταν έξω από το σώμα, γιατί δεν αντιλαμβάνεται ούτε την επιστροφή στο σώμα. Δεν υπάρχει, λοιπόν, τίποτε το παθολογικό σ' αυτό το φαινόμενο.

Ο Θεός ενεργεί, ο άνθρωπος δέχεται. Και τότε δεν ξέρει ούτε διάστημα ούτε χρόνο ούτε γέννηση ούτε θάνατο ούτε φύλλο ούτε ηλικία ούτε κοινωνική ή ιεραρχική θέση ούτε άλλες συνθήκες και σχέσεις του κόσμου τούτου. Ήλθε ο Κύριος, η άναρχη Ζωή και το Φως της ζωής να επισκεφθή με έλεος τη μετανοούσα ψυχή.

Το Θείο Φως θεωρείται άσχετα από συνθήκες, και στο σκοτάδι της νύχτας και στο φως της ημέρας. Η ευδοκία του Θεού κατεβαίνει μερικές φορές με τέτοιο τρόπο, ώστε να διατηρήται η αντίληψη και του σώματος και του γύρω κόσμου. Τότε ο άνθρωπος μπορεί να μένη με τα μάτια ανοιχτά και να βλέπη ταυτόχρονα δύο φώτα, και το φυσικό φως και το Θείο φως. Αυτήν την όραση οι ’γιοι Πατέρες την ονομάζουν όραση με τους φυσικούς οφθαλμούς. Αυτό όμως δεν σημαίνει πως η πράξη της οράσεως του Θείου φωτός είναι ανάλογη σ' όλα με τη συνήθη ψυχοφυσιολογική πορεία της φυσικής οράσεως. Δεν σημαίνει δηλαδή πως το Θείο φως είναι όμοιο με το φυσικό, το οποίο- ανεξάρτητα από το ποια επιστημονική θεωρία για το φως δεχόμαστε- προκαλεί τη γνωστή διέγερση του οπτικού νεύρου και στη συνέχεια περνά στην ψυχολογική διαδικασία της οράσεως. Το Θείο φως είναι διαφορετικό στη φύση του, είναι φως νοερό, φως πνευματικό, φως αγάπης, φως ζωής.

Εικόνα του Θείου φωτός στο φυσικό κόσμο είναι το φυσικό φως. Η θέα των γύρω μας αντικειμένων είναι δυνατή, μόνον όταν υπάρχη φως, κι αν το φως είναι αμυδρό, το μάτι μόλις που διακρίνει τα αντικείμενα· αν είναι αφθονότερο, βλέπει καθαρότερα· τέλος η όραση φτάνει στην πληρότητά της στο πλήρες ηλιακό φως. Παρομοίως και στον πνευματικό κόσμο κάθε αληθινή όραση είναι δυνατή μόνο στο Θείο φως, κι όχι αλλιώς. Αυτό το φως παρέχεται στον άνθρωπο σε διαφορετικό μέτρο. Κι η πίστη είναι φως, αλλ' ανεπαρκές. Κι η ελπίδα είναι φως, αλλ' ακόμη ατελές. Κι η αγάπη είναι φως, αλλά τέλειο πια.

Το άκτιστο φως φωτίζει, σαν τον ήλιο, τον πνευματικό κόσμο κι αποκαλύπτει στον άνθρωπο τις πνευματικές οδούς, που είναι αθέατες μ' άλλον τρόπο. Χωρίς αυτό το φως δεν μπορεί ο άνθρωπος ούτε να εννοήση ούτε πολύ περισσότερο να εκπληρώση τις εντολές του Χριστού, γιατί μένει στο σκοτάδι. Το άκτιστο φως φέρει μέσα του την αιώνια ζωή και την πνοή της Θείας αγάπης. Μάλλον το ίδιο είναι η αιώνια ζωή και η Θεία αγάπη.

Όποιος δεν είδε με δύναμη και πληροφορία το άκτιστο φως, αυτός δεν γεύτηκε ακόμη την αληθινή θεωρία. Κι όποιος, πριν από την όραση του άκτιστου φωτός, απλώνεται μ' αυθάδεια «με το νου του» στη θεωρία των μυστηρίων του πνεύματος, αυτός όχι μόνο δεν πετυχαίνει τον σκοπό του, αλλά φράζει και τον δρόμο ακόμα προς αυτά μπροστά του. Θα δη μόνο τα προσωπεία της αλήθειας, που τα φαντάζεται ο ίδιος ή του προσφέρουν απατηλές δαιμονικές δυνάμεις.

Η πραγματική θεωρία έρχεται άνωθεν, με ηρεμία. Η υπαρξιακή θεωρία δεν είναι σαν την αφηρημένη, τη διανοητική. Είναι ποιοτικά διαφορετική, είναι το φως της ζωής που δίνεται από την ευδοκία του Θεού κι η οργανική οδός προς αυτό είναι όχι η διανόηση, αλλ' η μετάνοια.

Το Θείο φως είναι η αιώνια ζωή, η βασιλεία του Θεού, η άκτιστη ενέργεια της Θεότητας. Δεν περιλαμβάνεται φυσικώς μέσα στον άνθρωπο, γιατί είναι άλλης φύσης από τη δική μας κτιστή φύση· γι' αυτό δεν μπορεί να ξετυλιχτεί μέσα μας μ' οποιαδήποτε ασκητικά μέσα, αλλ' έρχεται αποκλειστικά σαν δώρο του Ενός Αγαθού.

Ρωτήσαμε τον Γέροντα: με ποιο τρόπο μπορεί να το αντιληφθή αυτό ο άνθρωπος με την πείρα του; Ο μακαριστός Γέροντας εβεβαίωνε πως όταν ο Θεός εμφανίζεται σε μέγα φως, τότε ο άνθρωπος δεν αμφιβάλλει καθόλου ότι αυτός που φανερώθηκε είναι ο Κύριος, ο Δημιουργός, ο Παντοκράτορας. Όποιος όμως αξιώθηκε να έχη αμυδρή ακόμη θεωρία του φωτός, δεν μπορεί ν' αντιληφθή σαφώς πως το φως που θεωρεί είναι διαφορετικό στην υφή του από την ψυχή του· έτσι γι' αυτόν η οδός για βεβαιότερη επίγνωση, μπορεί να είναι η πλήρης εμπιστοσύνη στην πείρα των Αγίων Πατέρων της Εκκλησίας που αξιώθηκαν αυτή την θεωρία ή η περαιτέρω επανάληψη των επισκέψεων και των άρσεων της χάρης, που θα τον διδάξουν να διακρίνη την άκτιστη θεία ενέργεια από τη φυσική ενέργεια του ανθρώπου.

Όταν η προσευχή του ανθρώπου περνά για πρώτη φορά στην όραση του Θείου φωτός, τότε το θεώμενο και βιούμενο είναι τόσο νέο και καταπληκτικό γι' αυτόν, που δεν μπορεί να εννοήση τίποτε. Αισθάνεται πως πλάτυναν ανείπωτα τα όρια της υπάρξεώς του, πως το φως που φανερώθηκε τον πέρασε από τον θάνατο στη ζωή, αλλ' από το μεγαλείο του συμβάντος μένει σ' απορία και έκπληξη, και μόνο μετά από επανειλημμένες επισκέψεις εννοεί το δώρο που του χορήγησε ο Θεός.

Η ψυχή κατά την όραση και μετά απ' αυτήν είναι γεμάτη από βαθειά ειρήνη και από την γλυκύτητα της αγάπης του Θεού. Εξαφανίζεται απ' αυτήν κάθε επιθυμία δόξας, πλούτου, οποιασδήποτε γήϊνης ευτυχίας, ακόμη κι αυτής της ίδιας της ζωής. Όλα αυτά θεωρούνται «σκύβαλα» και η επιθυμία της την σύρει προς το ζωντανό άπειρο, το Χριστό, στον οποίο δεν υπάρχει ούτε αρχή ούτε τέλος ούτε σκοτάδι ούτε θάνατος.

Από τους δύο αυτούς τρόπους θεωρίας του Θείου φωτός που περιγράψαμε, ο Γέροντας προτιμούσε εκείνον κατά τον οποίον «ο κόσμος λησμονείται παντελώς», όταν δηλαδή την ώρα της προσευχής το πνεύμα του ανθρώπου βγαίνη έξω από τις εικόνες του κόσμου και εισέρχεται στη σφαίρα του ατελείωτου φωτός, γιατί μια τέτοια όραση παρέχει μεγαλύτερη γνώση για τα μυστήρια του «μέλλοντος αιώνος». Στην κατάσταση αυτής της οράσεως η ψυχή αισθάνεται ενεργώς την κοινωνία στη Θεία ζωή και δοκιμάζει υπαρξιακώς μια τέτοια έλευση του Θεού, για την οποία είναι αδύνατο να μιλήση η ανθρώπινη γλώσσα. Όταν η όραση αυτή τελειώση, για λόγους άγνωστους στον άνθρωπο κι ανεξάρτητα από την θέλησή του, όπως κι άρχισε ανεξάρτητα, τότε επιστρέφει σιγά-σιγά η ψυχή στην αντίληψη του γύρω κόσμου και στην γλυκειά χαρά της αγάπης του Θεού προστίθεται μια λεπτή λύπη, γιατί θα βλέπη και πάλι το φως του φυσικού τούτου ήλιου.

Ο άνθρωπος είναι εικόνα του Θεού. Αλλ' ερωτάται: τι είναι σ' αυτόν η εικόνα του Θεού; Ή αλλιώς: σε τι έγκειται αυτή η εικόνα; Στο σώμα; Στην ψυχική ή στην ψυχοφυσική σύσταση του ανθρώπου; Στο τριαδικό των ψυχικών του δυνάμεων και εκδηλώσεων;... Η απάντηση σ' αυτό το ερώτημα είναι εξαιρετικά πολύπλοκη. Μερικές διαθλάσεις και ανταύγειες της εικόνας του Θεού δεν αποκλείονται σ' όλα όσα απαριθμήσαμε, αλλά το πιο ουσιαστικό είναι η μορφή της υπάρξεως. Το κτιστό ον κοινωνεί κατά τη δωρεά της ευδοκίας με την άκτιστη άναρχη Ύπαρξη...Πώς είναι δυνατόν αυτό; Είναι τόσο ανεξήγητο όσο ακατάληπτο και ανεξιχνίαστο είναι το μυστήριο της δημιουργίας του κόσμου « εκ του μηδενός». Κι όμως είναι τέτοια η ευδοκία του ουράνιου πατέρα, ώστε ο κτισθείς «κατ' εἰκόνα καί καθ' ὁμοίωση » είναι προικισμένος με την ικανότητα να δεχθή την θέωση , να γίνη κοινωνός δηλαδή της θείας ζωής, να λάβη το θείο τρόπο υπάρξεως, να γίνη Θεός κατά χάρη.

Τη θέωση ο άνθρωπος την επιδέχεται, δηλαδή ο Θεός είναι η ενεργούσα αρχή στην πράξη της θεώσεως κι ο άνθρωπος η προσλαμβάνουσα. Η πρόσληψη όμως αυτή δεν είναι καθαρά παθητική και η πράξη της θεώσεως δεν μπορεί να τελεσθή αλλιώς παρά με τη συμφωνία και την συνεργασία του ίδιου του ανθρώπου. Στην αντίθετη περίπτωση χάνεται και η ίδια η δυνατότητα της θεώσεως. Σ' αυτό έγκειται η ουσιώδης διαφορά της αρχικής πράξεως της δημιουργίας από το ακόλουθο στάδιό της. Της θεώσεως της λογικής κτίσεως.

Αν είναι απερινόητο το μέγα μυστήριο της δημιουργίας του κόσμου γενικώς, το μυστήριο της δημιουργίας αιωνίων θεών είναι ακόμη περισσότερο απείρως πιο μεγαλειώδες. Αν όλη η ζωή γύρω μας είναι θαύμα που μας καταπλήσσει με το μεγαλείο του, η συνείδηση του Θείου θαύματος, μέσα στον άνθρωπο που εισέρχεται στον κόσμο του Ακτίστου φωτός, αποκτά ασύγκριτα μεγαλύτερη δύναμη και βάθος.

Για κάθε άνθρωπο που θ' αναλογισθή το γεγονός της υπάρξεώς του, αυτό θα είναι αντικείμενο μεγάλου θαυμασμού. Έτυχε να συναντήσωμε ανθρώπους που μπαίνοντας στη νοερή σφαίρα, που προσιδιάζει φυσικά στον άνθρωπο, εκπλήσσονταν από το φωτόμορφο κάλλος της. Όταν όμως ο άνθρωπος με τη Θεία ενέργεια εισάγεται στον κόσμο του ακτίστου φωτός, τότε το « θάμβος Θεού» φτάνει να γίνη τελείως ανέκφραστο και δεν βρίσκει πια λόγια ούτε τρόπους ούτε στεναγμούς ευγνωμοσύνης.

sos ΠΡΟΣΟΧΗ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΦΡΑΓΜΑΤΑ


Δεν υπάρχει ένα, αλλά πολλά επίπεδα ταυτότητας για ένα άτομο, και δεν έχει νόημα να αποφανθεί κάποιος αν κάποιο επίπεδο είναι «σωστότερο», «ακριβέστερο», ή πιο «αληθινό». συνοπτικά εχουμε πέντε κύριους τύπους ή επίπεδα ταυτότητας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι υπάρχουν ποικιλίες/ αποχρώσεις (κάτι σαν το φάσμα του ουράνιου τόξου).

Έτσι λοιπόν, η φυσιολογική μας συνειδητότητα (δηλαδή αυτό που φέρνει πρόχειρα στο νου του ο καθένας όταν προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα «Ποιος είμαι;») δεν είναι παρά ένας τύπος μέσα σ’ ένα σύνολο διαφορετικών μορφών συνειδητότητας. Η πιο διευρυμένη μορφή είναι η «κοσμική» ή «ενοποιημένη» συνείδηση. Ωστόσο, «τεμαχίζουμε» την εμπειρία μας και υψώνουμε φράγματα (διαχωριστικές γραμμές) στη συνείδησή μας, γύρω από τα οποία στήνονται «διαμάχες» (συγκρούσεις, άγχη, οδύνες, απελπισίες), γεγονός που οδηγεί στην αποξένωση από τον ίδιο μας τον εαυτό και στη δέσμευση ενέργειας. Η αντίστροφη πορεία (διεύρυνση της συνείδησης με την υπέρβαση των φραγμάτων) οδηγεί στην απελευθέρωση και την αυτοπραγμάτωση. 

Ποιοι είναι οι γνωστότεροι τρόποι με τους οποίους οι άνθρωποι ορίζουν τις διαχωριστικές γραμμές; 

Η πιο συχνή διαχωριστική γραμμή είναι αυτή του δέρματος: το παγκόσμιο αποδεκτό όριο της διαχωριστικής γραμμής εαυτός/μη εαυτός. Ένα ακόμα όριο μέσα στον συνολικό οργανισμό είναι ο δυαδισμός ψυχής και σώματος (η βάση του δυτικού πολιτισμού). Τέλος, το άτομο πολλές φορές τοποθετεί διαχωριστικές γραμμές ανάμεσα σε όψεις της δικής του ψυχής. Εκεί, η γραμμή πυρός βρίσκεται μέσα στην ίδια του την «ψυχή, γιατί ταυτίζεται μόνο με ορισμένες όψεις της ψυχής του (με την περσόνα), ενώ αισθάνεται το υπόλοιπο τμήμα της σα «μη εαυτό», μια ξένη απόμακρη και τρομακτική περιοχή (σκιά, ΑΔΗΣ) 

Το άτομο έχει τη δυνατότητα να χαρτογραφήσει ξανά την ψυχή του και να βρει μέσα του περιοχές που θεωρούσε απίθανες, ανέφικτες ή ανεπιθύμητες. Εφόσον διαφορετικός τρόπος προσέγγισης είναι κάθε φορά ο κατάλληλος για να υπάρξει πρόσβαση σε διαφορετικό επίπεδο, υπάρχει και σύντομη αναφορά στις προσπάθειες του ανθρώπου να μελετήσει αλλά και να θεραπεύσει τις διαφορετικές «αποξενώσεις» του εαυτού, π. χ. η ψυχανάλυση, η διαδραστική ανάλυση, η ψυχολογία του εγώ, αφορούν το φράγμα που διαχωρίζει το «εγώ» στη σκιά και στην περσόνα, η θεραπεία «Γκεστάλτ», η υπαρξιακή ανάλυση, η λογοθεραπεία, η βιοενεργητική ανάλυση κλπ. είναι οι κατάλληλοι τρόποι πρόσβασης στο διαχωρισμό του συνολικού οργανισμού σε «νου» και «σώμα», ενώ η ψυχολογία του Γιουνγκ και οι ανατολικές φιλοσοφίες (ινδουισμός βεντάτα, μαχαγιάνα, εσωτερικός ισλαμισμός, εσωτερικός χριστιανισμός, ταοϊσμός, ιουδαϊσμός κ.α.) στοχεύουν στη ενοποιημένη συνείδηση (εδώ το άτομο νιώθει πως είναι ένα με το σύμπαν, ο πραγματικός του εαυτός ταυτίζεται με ολόκληρη τη δημιουργία). Η ενοποιημένη ή κοσμική συνείδηση, είναι, κατά τον συγγραφέα η φύση και η ουσιαστική κατάσταση όλων των αισθανόμενων όντων.

Οποιαδήποτε διαχωριστική γραμμή είναι και μια γραμμή πυρός. Κάθε τύπος θεραπείας λοιπόν, προσπαθεί να διαλύσει ένα ιδιαίτερο τύπο φράγματος, ή κάποιο κόμπο μέσα στη συνείδηση. Η σύγκριση των διαφορετικών ειδών θεραπείας αποκαλύπτει τους διαφορετικούς τύπους φραγμάτων που υψώνονται στη συνείδηση. Πολλά από τα συστήματα και τις ψυχολογικές και θρησκευτικές θεωρίες φαίνεται να αντικρούουν το ένα το άλλο, αλλά σύμφωνα με τον Wilber, οι διαφορετικές προσεγγίσεις δεν αντιμάχονται η μια την άλλη, απλώς αντανακλούν τις διαφορές που υπάρχουν ανάμεσα στα επίπεδα του φάσματος της συνείδησης. 

Στη φύση δεν υπάρχουν φράγματα, αλήθεια ή ψέμα, καλό ή κακό, σωστό ή λάθος, όρια ή διαχωριστικές γραμμές. Η φύση δε γνωρίζει τίποτα από τον κόσμο των αντιθέτων στον οποίο ζουν οι άνθρωποι. Η γλώσσα μας, ακόμα και η ονοματοθεσία, αποτελεί μια διαχωριστική γραμμή, μια κατασκευή αντιθέτων (φραγμάτων). Ζούμε σ’ έναν κόσμο αντιθέσεων γιατί η ζωή έχει γίνει μια διαδικασία κατασκευής διαχωριστικών γραμμών. Καθοριστική για τη συνείδηση είναι η διαχωριστική γραμμή καλού/ κακού (που παραπέμπει στο προπατορικό αμάρτημα).

Τα περισσότερα από τα προβλήματά μας είναι προβλήματα φραγμάτων. Ο τρόπος με τον οποίο αγωνιζόμαστε συνήθως για να επιλύσουμε αυτά τα προβλήματα είναι η προσπάθειά μας να απαλείψουμε το ένα μέλος του ζεύγους. Προσπαθούμε π.χ. να εξαφανίσουμε το κακό, το φόβο, την αδυναμία κλπ., κι έχουμε την τάση να αντιμετωπίζουμε το φράγμα σαν να είναι κάτι πραγματικό. «Ο παράδεισος ερμηνεύεται γενικά όχι σαν σημείο υπέρβασης των αντιθέτων, αλλά σαν τόπος συσσώρευσης όλων των θετικών τμημάτων των ζευγών των αντιθέτων». Ωστόσο, όλα τα αντίθετα (μέρα/ νύχτα, επιτυχία/ αποτυχία, ζωή/ θάνατος, καλό/ κακό, παρελθόν/ μέλλον, υποκείμενο/ αντικείμενο, δομή/λειτουργία κ.α.), - πέραν του ότι «το θετικό ορίζεται μόνο με όρους του αρνητικού» - μοιράζονται μεταξύ τους μια υπονοούμενη ταυτότητα (όπως το κοίλο και το κυρτό, ή η αγορά και η πώληση, είναι αδιαίρετες όψεις του ίδιου συμβάντος). Τα αντίθετα μπορούν να γίνουν συμπληρωματικές όψεις της μίας και αυτής πραγματικότητας (Βον Μπερτάλανφι). 

Η εσωτερική ενότητα των αντιθέτων είναι μια ιδέα που τη συναντάμε συχνά στους μυστικιστές Ανατολής και Δύσης. Αλλά και στη σύγχρονη φυσική, η κίνηση και η αδράνεια, το κύμα και το σωματίδιο, η μάζα και η ενέργεια είναι συμπληρωματικές ή διαφορετικές όψεις του ίδιου συμβάντος. 

Η πραγματικότητα λοιπόν, δε βρίσκεται στον έναν από τους δυο πόλους των αντιθέτων, αλλά στην ενότητά τους. Το αντίθετο είναι σαν να προσπαθούμε να κατανοήσουμε ένα κύμα με κορυφές μόνο αλλά χωρίς πυθμένες. Έτσι και σε συναισθηματικό επίπεδο, την ευχαρίστηση π.χ. δε μπορούμε να την αντιληφθούμε αν δεν αντιλαμβανόμαστε το πόνο και τη δυσκολία. Όπως λέει ο Ουάιτχεντ, χαρά και πόνος είναι απλά η αδιαίρετη κορυφή και ο πυθμένας του μοναδικού κύματος της συνείδησης. Πέρα απ’ αυτό όμως, υπάρχει ένα συναίσθημα που περιλαμβάνει και τα δυο.

Ο άνθρωπος που θέλει να απελευθερωθεί από την ψευδαίσθηση των αντιθέτων, δε βάζει πια το ένα αντίθετο να παλεύει με το άλλο, αλλά αναζητά ένα κέντρο συνείδησης που να τα υπερβαίνει και τα δυο. («Η απελευθέρωση δεν είναι απελευθέρωση από το αρνητικό, αλλά απελευθέρωση από όλο το ζεύγος των αντιθέτων». 

Όταν ο βουδιστής λέει ότι η πραγματικότητα είναι κενή, εννοεί κενή από φράγματα. Δεν εννοεί ότι όλες οι οντότητες απλά εξαφανίζονται, αφήνοντας πίσω τους ένα αγνό κενό από τίποτα, μια αδιαφοροποίητη μονιστική ανοησία. Δεν αρνείται τον κόσμο της πολλαπλότητας. Όλα τα πράγματα - όπως όλα τα αντίθετα - εμφανίζονται αλληλεξαρτώμενα και αλληλοδιαπερόμενα. 

Η αποκάλυψη της χωρίς φράγματα πραγματικότητας, σημαίνει απλά να δούμε όλα τα φράγματα σαν ψευδαισθήσεις. Με αυτό τον τρόπο η διαμάχη δεν επιλύεται αλλά διαλύεται.

Εφόσον η γλώσσα μας είναι γλώσσα φραγμάτων, ο μυστικιστής αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες να περιγράψει την ανείπωτη εμπειρία της ενοποιημένης συνείδησης. Γλώσσα χωρίς φράγματα δεν είναι γλώσσα, κι έτσι από τη φύση της η δομή οποιασδήποτε γλώσσας δε μπορεί να συλλάβει τη φύση της ενοποιημένης συνείδησης. Για τον μυστικιστή ο εαυτός είναι μια ψευδαίσθηση, δε μπορούμε να δούμε τον «Απόλυτο Παρατηρητή», τον εσώτερο εαυτό∙ «δε μπορώ να έχω την εμπειρία του, γιατί είναι κάθε πράγμα που αντιλαμβάνομαι ως εμπειρία», γιατί «το σώμα μου είναι ο κόσμος και αυτό που κοιτάζω έξω από μένα είναι, ό, τι βλέπω μέσα μου». Η άποψη αυτή συνάδει με τη διαπίστωση της σύγχρονης επιστήμης ότι «ο παρατηρητής επηρεάζει το παρατηρούμενο/πείραμα κλπ.» 

Στη διερεύνηση της περιοχής «δίχως φράγματα», ο συγγραφέας κάνει πάλι αναφορά και στη σύγχρονη επιστήμη, όπου με τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν και της αβεβαιότητας του Χάιζενμπεργκ τα κλασικά φράγματα της παλαιάς φυσικής συντρίφτηκαν. 

Σύγκλιση στον ανατολικό και δυτικό τρόπο σκέψης υπάρχει και όσο αφορά το χρόνο: ο θεμελιωτής της κβαντομηχανικής Έρβιν Σρέντιγκερ είπε «αιώνια και παντοτινά υπάρχει μόνο το τώρα, το ένα και το ίδιο τώρα. Το παρόν είναι η μοναδική κατάσταση που δεν έχει τέλος».

Η αιωνιότητα δεν είναι η συνείδηση του χρόνου που διαρκεί για πάντα, αλλά η συνείδηση χωρίς χρόνο, το άχρονο. Το να ζει κανείς στο άχρονο παρόν, δεν έχει καμιά σχέση με το ψυχολογικό τέχνασμα της λησμονιάς του χθες και του αύριο. Ο μυστικιστής λέει ότι δεν αγνοούμε το παρελθόν και το μέλλον, αλλά το παρελθόν και το μέλλον είναι ψευδαισθητικά προϊόντα του συμβολικού φράγματος που χτίσαμε πάνω στο αιώνιο τώρα. Η άμεση συνείδηση είναι άχρονη (όπως π.χ. η ακοή). Με λίγα λόγια κανείς δεν μπορεί να χρησιμοποιεί τον χρόνο για να βγει έξω από τον χρόνο. Η προσπάθεια εστίασης της προσοχής στο παρόν απαιτεί κάποιο …μέλλον. Γι’ αυτό δε μπορούμε βέβαια να καταστρέψουμε το χρόνο μέσα από το χρόνο, δε μπορούμε να καταστρέψουμε τις ψευδαισθήσεις μας, μόνο να τις αναγνωρίσουμε. 

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι δεν γνωρίζουμε ποτέ το ίδιο το παρελθόν, γνωρίζουμε μόνο τις αναμνήσεις του παρελθόντος και αυτές οι αναμνήσεις υπάρχουν μόνο ως παρούσα εμπειρία. Η συνείδηση του χρόνου οφείλεται στη μνήμη. Η μνήμη είναι από μόνη της μια παρούσα εμπειρία. Το άτομο προσκολλάται στη μνήμη του σα να είναι αληθινή, ενώ η μνήμη είναι απλά ένα τμήμα της παρούσας εμπειρίας. 

Το «αιώνιο παρόν» των μυστικιστών (nunc stans) είναι η χωρίς φράγμα στιγμή. Δεν έχει φράγματα επειδή το παρελθόν σαν μνήμη και το μέλλον σαν προσδοκία βρίσκονται μέσα του και όχι γύρω του. Είναι ελεύθερος να σκεφτεί το παρελθόν και το μέλλον, αλλά αυτή καθαυτή η σκέψη είναι παρόντα συμβάντα. Το πρόβλημα που παραμένει είναι ότι ταυτιζόμαστε με τις αναμνήσεις αυτές σα να ενσωματώνουν τη γνώση ενός πραγματικού παρελθόντος. 

«Γιατί να υπάρχει πρωταρχικό φράγμα;» ή «τι υπήρχε πριν;» Αν υπάρχει όμως μια αιτία για το πρωταρχικό φράγμα ( προπατορικό αμάρτημα, Μπιγκ Μπαγκ κλπ.), τότε αυτή θα είναι το νέο πρωταρχικό φράγμα. Η μόνη απάντηση, όπως λέει ο συγγραφέας, είναι πως δεν υπάρχει γιατί.

Στη διαδικασία δημιουργίας των φραγμάτων σε όλο το φάσμα της συνείδησης, όπως προειπώθηκε, ο άνθρωπος ταυτίζεται ενίοτε με ολόκληρη (ψυχή/σώμα) την ψυχοφυσική του ύπαρξη. Το επίπεδο συνείδησης όπου η ταυτότητα του ατόμου βρίσκεται στο επίπεδο του συνολικού οργανισμού ονομάζεται κένταυρος (ο κένταυρος δεν είναι ένας καβαλάρης που ελέγχει το άλογο του , αλλά ένας καβαλάρης ταυτισμένος με το άλογό του). Με τη δημιουργία του νέου «φράγματος συνείδησης» το σώμα μετατρέπεται σε ιδιοκτησία, ο αναβάτης περιορίζει το ρόλο του σώματος στο ρόλο του ηλίθιου κτήνους, του ελεγχόμενου, του αλόγου. Χάνει την επαφή με την ενότητα του σώματος και του νου, του συναισθήματος και της προσοχής που χαρακτηρίζει τον κένταυρο. Το άτομο ταυτίζεται μόνο με τις πράξεις που είναι εκούσιες κι ελεγχόμενες. Οποιοδήποτε εμπόδιο, οποιαδήποτε ένταση ή πίεση στο σώμα αποτελεί μυϊκή κατακράτηση κάποιας απαγορευμένης παρόρμησης ή συναισθήματος. Ακόμα κι αν έχουμε αποδεχτεί σκοτεινές πλευρές το εαυτού μας κι έχουμε επεκταθεί από την περσόνα στο «εγώ», ίσως αντιληφθούμε ότι κατά κάποιο τρόπο μας λείπει η αίσθηση του βάθους, ένα γεμάτο νόημα συναίσθημα.

Στο τρίτο επίπεδο το φράγμα τοποθετείται μέσα στο ίδιο το εγώ, προκαλώντας ένα διχασμό, μια διάσπαση του εγώ στη σκιά και την περσόνα. Στο επίπεδο της περσόνα, όλες οι πιέσεις είναι αποτέλεσμα προβαλλόμενων παρορμήσεων. Το άτομο, προσπαθώντας να κάνει περισσότερο αποδεκτή/υποφερτή την εικόνα του εαυτού του στον ίδιο του τον εαυτό, απαρνείται διάφορες όψεις του εαυτού του. 

Η ίδια η διαδικασία της ζωής δημιουργεί χαρά. Το νόημα (…) βρίσκεται στα εσωτερικά ακτινοβόλα ρεύματα της ύπαρξής μας και την απελευθέρωση και σχέση αυτών των ρευμάτων με τον κόσμο, τους φίλους, την ανθρωπότητα, με το ίδιο το άπειρο. 

Στο επίπεδο όπου αρχίζουμε να συλλαμβάνουμε κάποια επίγνωση που υπερβαίνει το άτομο, σε περιοχές που τις ονομάζει υπερπροσωπικές. Πρώτος ευρωπαίος ψυχολόγος που εξερεύνησε σημαντικές όψεις του υπερπροσωπικού βασιλείου ΑΛΛΑ ΤΑ ΠΗΡΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑ είναι ο Γιουνγκ. Μελετώντας τη μυθική σκέψη, έδειξε ότι υπάρχουν σε κάθε μέλος της ανθρώπινης φυλής κάποιες έμφυτες ψυχικές δομές, πρωταρχικές εικόνες (αρχέτυπα). Είναι ένας τρόπος σύλληψης της πραγματικότητας, συλλογικής και υπερβατικής. Το άτομο δεν ταυτίζεται πια με το εγώ του, δεν πνίγεται από τα προσωπικά του προβλήματα, ο βαθύτερος εαυτός τα υπερβαίνει και παραμένει ανέγγιχτος. Είναι μάρτυρας των σκέψεων, συναισθημάτων, αισθημάτων και επιθυμιών. Δεν απειλείται από τρέφει, δεν το πολεμά, δεν του αντιστέκεται, το αποδέχεται και το αφήνει να κινείται όπως θέλει! Παρακολουθεί τις ελπίδες, τις επιθυμίες, τις οδύνες γνωρίζοντας ότι δεν είναι αυτό ο «πραγματικός» εαυτός. 

Η παγκόσμια ευσπλαχνία για την οποία μιλούν τόσο συχνά οι μυστικιστές πηγάζει απ' αυτόν τον τύπο υπερπροσωπικής διαίσθησης. Στο υπερπροσωπικό επίπεδο αρχίζουμε ν’ αγαπάμε τους άλλους όχι επειδή μας αγαπούν, μας προσφέρουν επιβεβαίωση, αντανακλούν τους εαυτούς μας κλπ. αλλά επειδή εκείνοι είναι εμείς. 

«Η απόλυτη κατάσταση συνείδησης», αναδεικνύεται ότι η προσέγγιση της ενοποιημένης συνείδησης είναι ανέφικτη γιατί δεν υπάρχει τρόπος να φτάσουμε σε κείνο που ήδη υπάρχει, δεν υπάρχει μονοπάτι που να οδηγεί στην τελική αλήθεια. Στην περιοχή χωρίς φράγματα τα πράγματα είναι διαφορετικά, και φαίνεται ότι συστήματα της ανατολής όπως Ταό, Ζεν κλπ. έχουν συλλάβει ότι η ενοποιημένη συνείδηση δεν είναι τόσο το ιδιαίτερο κύμα όσο το ίδιο το νερό. Δεν υπάρχει μονοπάτι προς το Απόλυτο, ούτε τρόπος να αποκτηθεί η ενοποιημένη συνείδηση.